Ngày 10 tháng 12 năm 2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật số 132/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.
Việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về phòng, chống tham nhũng, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018.
Những điểm mới đáng chú ý
Thứ nhất, tăng cường bảo vệ người phản ánh, tố cáo hành vi tham nhũng.
Luật bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm đối với người phản ánh, tố cáo, báo cáo về hành vi tham nhũng như: đe dọa, trả thù, gây áp lực, vu khống, xúc phạm danh dự, gây khó khăn trong công việc hoặc trong việc thực hiện các quyền, lợi ích hợp pháp của người tố cáo.
Đồng thời, nghiêm cấm hành vi che giấu, tiêu hủy tài liệu, chứng cứ, tiết lộ thông tin cần được giữ bí mật hoặc cản trở việc bảo vệ người tố cáo tham nhũng. Những quy định này góp phần tạo môi trường an toàn để người dân mạnh dạn phát hiện, tố giác các hành vi tham nhũng, tiêu cực.
Thứ hai, nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Luật quy định rõ cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân phải có trách nhiệm giải trình đối với các quyết định, hành vi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, công vụ khi có yêu cầu của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân bị tác động trực tiếp.
Đây là bước tiến quan trọng nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch, nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức trong quá trình thực thi công vụ.
Thứ ba, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong phòng, chống tham nhũng.
Luật yêu cầu các cơ quan, đơn vị tăng cường đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu, kết nối và chia sẻ thông tin đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia; khai thác hiệu quả dữ liệu số phục vụ công tác quản lý, giám sát và phòng ngừa tham nhũng.
Việc ứng dụng chuyển đổi số sẽ góp phần hạn chế tiếp xúc trực tiếp, tăng tính minh bạch trong giải quyết công việc, từ đó giảm nguy cơ phát sinh tiêu cực và tham nhũng.
Thứ tư, hoàn thiện quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập.
Luật sửa đổi, bổ sung quy định về cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập; xác định rõ thẩm quyền của từng cơ quan nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát.
Đáng chú ý, Luật nâng mức giá trị tài sản phải kê khai đối với từng loại tài sản lên từ 150 triệu đồng trở lên và quy định phải kê khai bổ sung khi tài sản, thu nhập có biến động từ 01 tỷ đồng trở lên trong một năm. Người có nghĩa vụ kê khai phải giải trình nguồn gốc tài sản tăng thêm theo quy định của pháp luật.
Thứ năm, mở rộng và điều chỉnh đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập.
Luật bổ sung một số đối tượng phải kê khai tài sản, thu nhập, trong đó có người được giao tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ; đồng thời điều chỉnh quy định cho phù hợp với các quy định mới của Đảng và pháp luật hiện hành.
Phòng, chống tham nhũng không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, liêm chính, tận tụy phục vụ Nhân dân; thực hiện nghiêm việc kê khai tài sản, thu nhập, công khai, minh bạch trong thi hành công vụ.
Đối với người dân, cần tích cực giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước; mạnh dạn phản ánh, tố cáo các hành vi tham nhũng, tiêu cực theo đúng quy định của pháp luật; đồng thời chấp hành nghiêm các quy định về phòng, chống tham nhũng, góp phần xây dựng nền hành chính minh bạch, hiện đại và phục vụ Nhân dân.
