Hội đồng nhân dân xã Hòn Đất là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân; do Nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước Nhân dân và cơ quan nhà nước cấp trên. Hội đồng nhân dân xã quyết định các chủ trương, biện pháp quan trọng nhằm phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, xây dựng chính quyền và giám sát việc tuân theo Hiến pháp, pháp luật tại địa phương.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Hội đồng nhân dân xã Hòn Đất khóa I, nhiệm kỳ 2021 – 2026 có 90 đại biểu. Cơ cấu đại biểu bảo đảm tính đại diện của nhiều ngành, nhiều lĩnh vực và các thành phần trong xã hội. Trong đó, đại biểu dưới 40 tuổi có 15 đại biểu, chiếm 16,66%; đại biểu nữ có 25 đại biểu, chiếm 27,77%; đại biểu là người dân tộc thiểu số có 08 đại biểu, chiếm 8,88%; đại biểu ngoài Đảng có 05 đại biểu, chiếm 5,55%. Về trình độ chuyên môn, có 36 đại biểu có trình độ đại học và trên đại học, chiếm 40%; 12 đại biểu có trình độ trung cấp, cao đẳng, chiếm 13,33%.
Thường trực Hội đồng nhân dân xã và lãnh đạo các Ban Hội đồng nhân dân được chỉ định bảo đảm đúng cơ cấu, số lượng, có trình độ chuyên môn, năng lực và kinh nghiệm công tác. Nhờ đó, hoạt động của Hội đồng nhân dân xã nhanh chóng đi vào nền nếp, phát huy vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, kịp thời quyết định các chủ trương, nghị quyết quan trọng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống Nhân dân và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Hội đồng nhân dân xã có 03 đại biểu hoạt động chuyên trách, gồm 01 Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã và 02 Phó Trưởng ban Hội đồng nhân dân xã.
Để thực hiện tốt chức năng quyết định và giám sát, Hội đồng nhân dân xã đã ban hành Nghị quyết thành lập 02 Ban của Hội đồng nhân dân, gồm:
- Ban Kinh tế - Ngân sách, có 05 thành viên;
- Ban Văn hóa - Xã hội, có 05 thành viên.
Mỗi Ban có 01 Trưởng ban, 01 Phó Trưởng ban là đại biểu chuyên trách và các Ủy viên là đại biểu hoạt động kiêm nhiệm, bảo đảm thực hiện hiệu quả nhiệm vụ thẩm tra các nội dung trình kỳ họp và giám sát việc tổ chức thực hiện các nghị quyết của Hội đồng nhân dân.
Để nâng cao hiệu quả hoạt động của đại biểu, Hội đồng nhân dân xã khóa I đã thành lập 16 Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân, mỗi Tổ có từ 05 đến 07 đại biểu, gồm 01 Tổ trưởng và 01 Tổ phó, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giữ mối liên hệ với cử tri, tiếp xúc cử tri, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân và phản ánh kịp thời đến Hội đồng nhân dân.
Sau cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, Hội đồng nhân dân xã Hòn Đất khóa II được kiện toàn với 26 đại biểu, trong đó có 08 đại biểu nữ. Ban đầu, Hội đồng nhân dân xã tổ chức thành 09 Tổ đại biểu. Sau khi thực hiện sắp xếp, sáp nhập các ấp theo quy định, Hội đồng nhân dân xã đã kiện toàn còn 08 Tổ đại biểu, phù hợp với tổ chức bộ máy và địa bàn quản lý mới, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của đại biểu và tăng cường mối liên hệ chặt chẽ với cử tri.
Phát huy truyền thống đoàn kết, dân chủ và đổi mới, Hội đồng nhân dân xã Hòn Đất tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động, đổi mới phương thức tổ chức kỳ họp, tăng cường công tác giám sát, nâng cao chất lượng tiếp xúc cử tri và giải quyết kiến nghị của cử tri; phát huy vai trò của đại biểu Hội đồng nhân dân trong việc đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, góp phần xây dựng chính quyền địa phương trong sạch, vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, vì mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân trên địa bàn xã Hòn Đất.
